Cialis Health Guide
Trang chủ › Sinh Lý Tuần Hoàn

Tác hại nguy hiểm của việc lười vận động đối với hệ tim mạch

Ban biên tập Cialis Health Guide · · Cập nhật

Lười vận động là một yếu tố nguy cơ tim mạch độc lập, đứng cạnh hút thuốc, tăng huyết áp và mỡ máu cao. Khi ngồi nhiều giờ liền và hiếm khi tập luyện, tim yếu dần, mạch máu kém đàn hồi, cân nặng, đường huyết và huyết áp tăng. Ở nam giới, những thay đổi này còn thể hiện qua giảm sức bền, giảm ham muốn và chất lượng cương. May mắn là cơ thể phản ứng nhanh với vận động: chỉ cần bắt đầu đứng dậy và đi lại nhiều hơn, lợi ích đã xuất hiện.

Lối sống tĩnh tại phổ biến hơn bạn nghĩ

Một ngày điển hình của nhiều nam giới thành thị: ngồi xe máy hoặc ô tô đi làm, ngồi bàn máy tính tám tiếng, ngồi ăn trưa, ngồi về nhà, rồi ngồi xem điện thoại, ti vi tới lúc ngủ. Tổng thời gian ngồi có thể lên tới phần lớn thời gian thức. Ngay cả người có tập gym một giờ mỗi tối vẫn có thể thuộc nhóm "ngồi quá nhiều" nếu phần còn lại của ngày gần như bất động.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành vận động cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần và hạn chế thời gian ngồi. Hai mục tiêu này bổ sung cho nhau: vừa cần tập, vừa cần bớt ngồi.

Điều gì xảy ra với tim và mạch máu khi ít vận động

Tim làm việc kém hiệu quả

Cơ tim cũng như cơ bắp khác, cần được "tập". Khi ít vận động, mỗi nhịp tim bơm được ít máu hơn, nhịp tim lúc nghỉ thường cao hơn, sức bền giảm. Leo vài tầng cầu thang đã thở dốc là dấu hiệu quen thuộc.

Mạch máu mất độ đàn hồi

Dòng máu chảy nhanh khi vận động kích thích nội mạc sản xuất oxit nitric, giúp mạch giãn nở. Ngồi lâu, dòng máu ở chân chậm lại, kích thích này giảm, chức năng nội mạc suy yếu dần. Đây là bước đầu của quá trình xơ cứng động mạch. Bài cơ chế co giãn thành mạch giải thích rõ vai trò của oxit nitric.

Chuyển hóa rối loạn

Cơ bắp là nơi tiêu thụ đường và mỡ lớn trong cơ thể. Khi cơ ít hoạt động, độ nhạy insulin giảm, đường huyết và triglyceride tăng, HDL giảm. Kết hợp với ăn uống dư thừa, mỡ bụng tích tụ, dẫn tới hội chứng chuyển hóa.

Huyết áp tăng dần

Tăng cân, rối loạn chuyển hóa và mạch máu cứng cùng đẩy huyết áp lên. Vận động đều đặn được xem là một trong những biện pháp không dùng thuốc hiệu quả nhất để kiểm soát huyết áp.

Nguy cơ huyết khối

Ngồi bất động lâu, như trên chuyến bay dài hoặc ngồi máy tính liên tục, làm máu ứ ở chân, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông tĩnh mạch sâu, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.

Ảnh hưởng đến sinh lý nam giới

  • Chất lượng cương giảm: do chức năng nội mạc kém và mạch máu nhỏ bị ảnh hưởng sớm.
  • Testosterone có xu hướng thấp hơn: béo bụng liên quan đến testosterone thấp, gây giảm ham muốn và năng lượng.
  • Sức bền kém: mệt nhanh, ảnh hưởng tới sự tự tin.
  • Tâm trạng đi xuống: ít vận động liên quan đến căng thẳng, ngủ kém, dễ chán nản.

Muốn biết vì sao vận động và dinh dưỡng ảnh hưởng tới hormone nam, có thể đọc thêm bài về dinh dưỡng và testosterone.

Kế hoạch bốn tuần thoát lối sống tĩnh tại

TuầnMục tiêuViệc cụ thể
1Phá vỡ thời gian ngồiĐặt nhắc nhở đứng dậy mỗi 45 phút, đi lại 2 đến 3 phút; nghe điện thoại khi đứng
2Thêm đi bộ hằng ngàyĐi bộ 15 đến 20 phút sau bữa trưa hoặc tối; dùng cầu thang thay thang máy
3Tăng cường độĐi bộ nhanh 30 phút, 5 ngày; thử đạp xe hoặc bơi cuối tuần
4Thêm sức mạnh2 buổi tập với trọng lượng cơ thể: squat, chống đẩy dựa tường, plank

Chi tiết các bài cardio dễ bắt đầu có trong bài bài tập cardio tăng lưu thông máu toàn thân.

Mẹo duy trì cho dân văn phòng

  • Đặt bình nước xa bàn làm việc để buộc phải đứng dậy.
  • Họp đứng hoặc họp đi bộ với cuộc trao đổi ngắn.
  • Gửi xe xa hơn một chút, xuống xe buýt sớm một trạm.
  • Dùng bàn đứng điều chỉnh độ cao nếu có điều kiện, xen kẽ ngồi và đứng.
  • Rủ đồng nghiệp đi bộ giờ nghỉ trưa thay vì ngồi lướt điện thoại.
  • Cuối tuần chọn hoạt động vận động cùng gia đình: đạp xe, đi bộ công viên, bơi.

Vì sao "không có thời gian" là rào cản lớn nhất

Lý do phổ biến nhất khiến nam giới bỏ vận động là bận việc. Cách vượt qua hiệu quả là không coi vận động như một hoạt động riêng cần thêm giờ, mà lồng nó vào lịch trình sẵn có. Mười phút đi bộ sau mỗi bữa ăn chính đã là ba mươi phút một ngày. Đi bộ khi gọi điện, leo cầu thang thay thang máy, đứng khi đọc tài liệu đều cộng dồn thành con số đáng kể.

Một rào cản khác là tâm lý "tập thì phải tập nặng". Nhiều người đăng ký phòng gym, tập quá sức vài buổi đầu rồi đau cơ và bỏ cuộc. Với tim mạch, vận động cường độ vừa đều đặn mang lại phần lớn lợi ích; cường độ cao chỉ là phần thêm khi cơ thể đã sẵn sàng. Hãy đặt mục tiêu nhỏ, dễ đạt, rồi tăng dần.

Cuối cùng, hãy theo dõi tiến bộ bằng những thay đổi cụ thể: leo ba tầng không còn thở dốc, ngủ sâu hơn, vòng bụng giảm, tinh thần tốt hơn. Những phần thưởng thực tế này giúp duy trì động lực lâu hơn bất cứ lời khuyên nào.

Lưu ý an toàn khi bắt đầu

Nếu bạn đã lâu không vận động, trên 45 tuổi, có bệnh tim, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc hút thuốc, hãy khám sức khỏe trước khi tăng cường độ. Dừng tập ngay khi đau ngực, khó thở bất thường, choáng váng. Bắt đầu chậm và tăng dần là cách an toàn nhất. Những người đang có dấu hiệu tê lạnh chân tay, đau chân khi đi bộ nên đọc bài dấu hiệu tuần hoàn máu kém và đi khám nếu cần.

Câu hỏi thường gặp

Tập thể dục buổi tối có bù được việc ngồi cả ngày không?

Tập luyện giúp giảm phần lớn tác hại, nhưng ngồi liên tục nhiều giờ vẫn có ảnh hưởng riêng. Tốt nhất là vừa tập đều vừa đứng dậy đi lại ngắn sau mỗi 30 đến 60 phút ngồi.

Bao nhiêu bước chân mỗi ngày là đủ?

Không có con số thần kỳ áp dụng cho mọi người. Tăng số bước so với mức hiện tại đã có lợi. Thay vì chỉ đếm bước, hãy chú ý đến tổng thời gian vận động ở cường độ vừa trong tuần.

Làm việc nhà có được tính là vận động không?

Có. Lau nhà, làm vườn, dọn dẹp, bê đồ đều là vận động. Nếu làm liên tục đến mức hơi thở nhanh, đó là vận động cường độ vừa.

Bắt đầu vận động bao lâu thì huyết áp giảm?

Huyết áp có thể giảm nhẹ ngay sau một buổi tập, còn tác dụng ổn định thường cần vài tuần đến vài tháng tập đều. Người đang uống thuốc không nên tự giảm liều mà cần bác sĩ đánh giá.

Bài liên quan