Tầm quan trọng của việc kiểm soát huyết áp đối với sức khỏe sinh sản
Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân âm thầm hàng đầu làm suy giảm sức khỏe sinh sản ở nam giới. Áp lực máu cao kéo dài làm thành động mạch dày và cứng lại, kể cả những động mạch nhỏ cấp máu cho dương vật, dẫn tới cương yếu. Một số thuốc hạ áp cũng có thể ảnh hưởng đến ham muốn hoặc khả năng cương. Tin tốt là kiểm soát huyết áp tốt, bằng lối sống và thuốc phù hợp, giúp bảo vệ cả tim mạch lẫn đời sống tình dục.
Huyết áp bao nhiêu được coi là cao
Huyết áp gồm hai số: tâm thu (khi tim co bóp) và tâm trương (khi tim nghỉ). Theo nhiều hướng dẫn quốc tế và của Việt Nam, huyết áp đo tại phòng khám từ 140/90 mmHg trở lên thường được chẩn đoán là tăng huyết áp; một số hướng dẫn đặt ngưỡng thấp hơn và coi mức 130 đến 139 / 85 đến 89 là bình thường cao, cần theo dõi. Ngưỡng cụ thể và mục tiêu điều trị cho từng người do bác sĩ quyết định dựa trên tuổi và bệnh đi kèm.
Điều đáng lo là tăng huyết áp thường không có triệu chứng. Nhiều nam giới chỉ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ, hoặc khi đi khám vì rối loạn cương.
Huyết áp cao ảnh hưởng sinh lý nam qua những con đường nào
Tổn thương mạch máu
Áp lực cao liên tục làm tổn thương lớp nội mạc, giảm sản xuất oxit nitric, phân tử giúp cơ trơn giãn ra khi cương. Thành mạch dần dày, kém đàn hồi, lòng mạch hẹp hơn. Máu vào thể hang ít và chậm hơn, khiến cương không đủ cứng. Cơ chế chi tiết được trình bày trong bài cơ chế co giãn thành mạch.
Thúc đẩy xơ vữa
Tăng huyết áp cùng với mỡ máu cao, hút thuốc, đái tháo đường đẩy nhanh quá trình hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp động mạch vùng chậu. Bài ảnh hưởng của xơ vữa động mạch đến tuần hoàn phân tích kỹ hơn.
Liên quan nội tiết và tinh trùng
Tăng huyết áp thường đi kèm béo bụng và hội chứng chuyển hóa, những tình trạng có liên quan tới testosterone thấp. Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận mối liên hệ giữa tăng huyết áp và chất lượng tinh dịch kém hơn, dù cơ chế và quan hệ nhân quả chưa rõ ràng. Với các cặp đôi đang mong con, kiểm tra sức khỏe tổng thể của người chồng là việc nên làm.
Thuốc hạ huyết áp và chức năng tình dục
Một số nhóm thuốc hạ áp, đặc biệt lợi tiểu thiazide và một số thuốc chẹn beta thế hệ cũ, được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến ham muốn hoặc khả năng cương ở một số người. Các nhóm khác như ức chế men chuyển, chẹn thụ thể angiotensin, chẹn kênh canxi thường ít ảnh hưởng hơn. Tuy nhiên:
- Không tự ý ngưng hoặc đổi thuốc hạ áp vì lý do này. Huyết áp không kiểm soát còn gây hại cho sinh lý nhiều hơn.
- Hãy nói thẳng với bác sĩ về vấn đề tình dục. Bác sĩ có thể cân nhắc đổi sang nhóm thuốc khác phù hợp.
- Rối loạn cương đôi khi đã có từ trước khi dùng thuốc, do chính bệnh tăng huyết áp gây ra.
Dùng thuốc điều trị rối loạn cương khi có tăng huyết áp
Nhiều người tăng huyết áp đã ổn định vẫn có thể được bác sĩ kê thuốc ức chế PDE5 như tadalafil. Tuy vậy, các thuốc này có tác dụng giãn mạch nhẹ, cộng thêm với thuốc hạ áp có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt. Cần thận trọng đặc biệt với thuốc chẹn alpha (như doxazosin, tamsulosin) và tuyệt đối không dùng chung với nitrat. Xem bài tương tác giữa Cialis và thuốc tim mạch để hiểu rõ hơn. Quyết định dùng thuốc và liều lượng phải do bác sĩ đưa ra sau khi biết toàn bộ thuốc bạn đang uống.
Theo dõi huyết áp tại nhà đúng cách
- Dùng máy đo bắp tay tự động đã được kiểm định, chọn cỡ băng quấn vừa tay.
- Ngồi nghỉ 5 phút, lưng tựa ghế, chân chạm sàn, không bắt chéo chân.
- Không uống cà phê, hút thuốc, tập thể dục trong 30 phút trước khi đo.
- Đặt tay trên bàn ngang mức tim, không nói chuyện khi đo.
- Đo 2 lần cách nhau 1 phút, ghi lại cả hai kết quả, đo buổi sáng và buổi tối.
Mang sổ ghi chép khi đi tái khám giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc chính xác hơn.
Thay đổi lối sống giúp hạ huyết áp
| Thay đổi | Gợi ý thực tế |
|---|---|
| Giảm muối | Bớt nước mắm khi chấm, hạn chế mì gói, đồ muối chua, đồ hộp |
| Ăn nhiều rau quả | Mỗi bữa có rau, mỗi ngày có trái cây |
| Vận động | Đi bộ nhanh, đạp xe phần lớn các ngày trong tuần |
| Giảm cân | Ưu tiên giảm vòng bụng |
| Hạn chế rượu bia | Càng ít càng tốt, không uống say |
| Bỏ thuốc lá | Nhờ hỗ trợ từ bác sĩ nếu khó bỏ |
| Ngủ đủ, giảm stress | Ngủ đều giờ, tầm soát ngáy và ngưng thở khi ngủ |
Ngưng thở khi ngủ là nguyên nhân tăng huyết áp hay bị bỏ sót ở nam giới, đặc biệt người béo phì, ngáy to. Nếu bạn ngủ dậy vẫn mệt, buồn ngủ ban ngày, hãy kể với bác sĩ.
Vì sao nên khám sớm khi có rối loạn cương
Rối loạn cương có thể là dấu hiệu đầu tiên cho thấy mạch máu toàn thân đang gặp vấn đề. Khi đi khám vì lý do này, bác sĩ thường kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu, và có thể phát hiện tăng huyết áp chưa được chẩn đoán. Đừng ngại ngùng: một lần khám có thể giúp bạn phòng tránh biến cố tim mạch nghiêm trọng về sau, đồng thời cải thiện chất lượng sống chung của cả hai vợ chồng.
Hãy coi việc đo huyết áp như một thói quen giống đánh răng: đơn giản, nhanh và có ích lâu dài. Một chiếc máy đo tại nhà, một cuốn sổ ghi chép và lịch tái khám đều đặn là những công cụ rẻ tiền nhưng giúp bạn chủ động bảo vệ tim mạch, thận, mắt và đời sống tình dục của chính mình.
Câu hỏi thường gặp
Huyết áp thấp có ảnh hưởng đến cương cứng không?
Huyết áp thấp ở người khỏe mạnh thường không gây rối loạn cương. Tuy nhiên tụt huyết áp do thuốc, mất nước hoặc bệnh lý có thể gây choáng và ảnh hưởng tạm thời. Người huyết áp thấp cần thận trọng hơn khi dùng thuốc giãn mạch.
Kiểm soát huyết áp tốt thì rối loạn cương có hết không?
Một số người cải thiện khi huyết áp ổn định và thay đổi lối sống, nhưng nếu mạch máu đã tổn thương lâu năm, mức độ hồi phục có thể hạn chế. Bác sĩ có thể kết hợp thêm các biện pháp điều trị khác.
Có nên đo huyết áp ở cổ tay không?
Máy đo cổ tay tiện lợi nhưng dễ sai số nếu tư thế không đúng. Máy đo bắp tay thường được khuyến khích hơn cho việc theo dõi tại nhà.
Người trẻ có bị tăng huyết áp không?
Có. Béo phì, ít vận động, ăn mặn, uống rượu bia, stress và yếu tố di truyền khiến tăng huyết áp ngày càng gặp ở người trẻ. Nên đo huyết áp định kỳ ngay cả khi thấy khỏe.
Bài liên quan

Đái tháo đường và rối loạn cương: mạch máu bị ảnh hưởng thế nào
Hơn một nửa nam giới mắc đái tháo đường sẽ gặp rối loạn cương. Nhân Ngày Đái tháo đường 14/11, tìm hiểu cơ chế mạch máu, thần kinh và cách giảm nguy cơ.

Ngày Quốc tế Nam giới 19/11: 6 chỉ số tim mạch đàn ông nên biết
Nhân Ngày Quốc tế Nam giới 19/11, điểm lại 6 chỉ số tim mạch đàn ông nên biết: huyết áp, đường huyết, mỡ máu, vòng eo, nhịp tim và thói quen thuốc lá, rượu bia.

Trời lạnh huyết áp tăng: cách đo huyết áp tại nhà cho nam giới
Khi trời lạnh, mạch máu co lại khiến huyết áp tăng. Hướng dẫn nam giới tự đo huyết áp tại nhà mùa đông: thời điểm, cách ghi, ngưỡng 135/85, khi nào đi khám.

Tiệc tất niên và hội chứng tim ngày lễ: rượu bia với nhịp tim
Uống nhiều rượu bia dịp tất niên có thể gây rối loạn nhịp tim ở cả người khỏe mạnh, gọi là hội chứng tim ngày lễ. Dấu hiệu, ai dễ gặp và cách vui tiệc an toàn.