Cách massage cơ thể hỗ trợ tuần hoàn máu và giảm đau cơ bắp
Massage là cách đơn giản để làm mềm cơ bắp căng cứng và hỗ trợ máu, dịch bạch huyết lưu thông tốt hơn tại chỗ. Bạn có thể tự massage bắp chân, đùi, bàn chân, vai gáy chỉ với đôi tay, một con lăn xốp hoặc quả bóng tennis, mỗi vùng vài phút. Hiệu quả rõ nhất là giảm đau mỏi, giảm cảm giác nặng chân và giúp thư giãn tinh thần. Massage không thay thế vận động hay điều trị bệnh mạch máu, nhưng là thói quen bổ trợ dễ duy trì.
Massage tác động lên tuần hoàn như thế nào
Khi bạn miết, ấn, vuốt dọc theo cơ, áp lực cơ học đẩy máu trong các tĩnh mạch nông và dịch bạch huyết di chuyển về phía tim. Sau khi áp lực được thả ra, máu động mạch tràn vào vùng vừa được ép. Da và cơ ấm lên, đỏ nhẹ, là dấu hiệu mạch máu tại chỗ giãn ra. Đồng thời massage làm giảm co cứng cơ, khiến mạch máu nằm giữa các sợi cơ không bị chèn ép.
Một lợi ích ít được nhắc tới là tác động lên hệ thần kinh: động tác chậm, đều giúp chuyển cơ thể sang trạng thái thư giãn, giảm nhịp tim và hormone căng thẳng, gián tiếp có lợi cho mạch máu.
Nguyên tắc chung trước khi bắt đầu
- Hướng vuốt về phía tim: ở tay chân, vuốt từ ngọn chi lên gốc chi để thuận chiều máu tĩnh mạch.
- Lực vừa phải: hơi đau dễ chịu là được; đau nhói, tê buốt là quá mạnh.
- Dùng dầu hoặc kem: giảm ma sát, tránh trầy da. Dầu dừa, dầu massage không mùi đều được.
- Thời gian: mỗi vùng 3 đến 5 phút, cả buổi 10 đến 20 phút là đủ.
- Thời điểm: sau khi tắm nước ấm hoặc sau buổi tập khi cơ đã ấm.
Kỹ thuật cho từng vùng
Bàn chân
Ngồi trên ghế, đặt bàn chân lên đùi bên kia. Dùng ngón cái ấn và miết dọc lòng bàn chân từ gót tới các ngón, rồi day tròn ở vùng vòm chân. Kéo nhẹ từng ngón chân. Có thể lăn lòng bàn chân trên một quả bóng tennis hoặc chai nước khi ngồi làm việc.
Bắp chân
Bắp chân là "trái tim thứ hai" đẩy máu tĩnh mạch về tim. Ngồi co gối, hai bàn tay ôm bắp chân, vuốt từ mắt cá lên khoeo chân. Sau đó dùng các ngón tay bóp nhẹ bắp cơ như nhào bột. Tránh ấn mạnh vào khoeo chân vì có mạch máu và dây thần kinh lớn.
Đùi
Dùng gốc bàn tay ấn và vuốt mặt trước đùi từ đầu gối lên háng, rồi đến mặt ngoài và mặt sau. Con lăn xốp rất hiệu quả cho vùng này: nằm sấp hoặc nghiêng, đặt con lăn dưới đùi, lăn chậm lên xuống, dừng lâu hơn ở điểm căng.
Vai gáy và lưng trên
Người ngồi máy tính nhiều thường căng cơ thang. Dùng tay đối diện bóp nhẹ vai, kéo về phía trước, kết hợp xoay đầu chậm. Đặt quả bóng tennis giữa lưng và tường, nhích người để bóng lăn quanh xương bả vai.
Bàn tay và cẳng tay
Dùng ngón cái day lòng bàn tay, miết từng ngón tay từ gốc ra đầu ngón, rồi vuốt cẳng tay từ cổ tay lên khuỷu. Động tác này giúp tay ấm hơn nếu bạn hay bị lạnh đầu ngón.
Dụng cụ hỗ trợ: có cần thiết không
| Dụng cụ | Phù hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Con lăn xốp | Đùi, mông, lưng, bắp chân | Không lăn trực tiếp lên cột sống thắt lưng |
| Bóng tennis, bóng gai | Lòng bàn chân, vai, mông | Dễ mang theo, rẻ |
| Súng massage | Cơ lớn sau tập | Không dùng lên xương, khớp, cổ trước |
| Ghế massage | Thư giãn toàn thân | Chọn mức lực nhẹ, người bệnh tim hỏi bác sĩ |
Đôi tay của bạn vẫn là dụng cụ đầu tiên và đủ dùng; thiết bị chỉ giúp tiện hơn.
Massage sau tập luyện
Với người chơi thể thao hoặc tập gym, massage nhẹ và lăn xốp sau buổi tập giúp giảm cảm giác đau mỏi cơ khởi phát muộn, cải thiện cảm giác linh hoạt. Kết hợp với giãn cơ, uống đủ nước và ngủ đủ, quá trình phục hồi sẽ tốt hơn. Nếu bạn đang xây dựng lịch tập tạ, bài viết về tập gym cho cơ bắp săn chắc có thêm gợi ý về phục hồi và dinh dưỡng.
Trường hợp không nên tự massage
- Nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu: bắp chân một bên sưng, nóng, đỏ, đau. Massage có thể làm cục máu đông di chuyển, cần đi khám ngay.
- Giãn tĩnh mạch nặng, nổi ngoằn ngoèo: không ấn mạnh trực tiếp lên tĩnh mạch.
- Vết thương hở, nhiễm trùng da, bỏng, phát ban.
- Chấn thương mới (bong gân, rách cơ) trong vài ngày đầu.
- Đang sốt, hoặc có bệnh lý mà bác sĩ khuyên tránh.
- Người dùng thuốc chống đông dễ bầm tím: chỉ massage nhẹ nhàng.
Lịch tự massage 10 phút cho người ngồi nhiều
Nếu bạn làm văn phòng, lái xe đường dài hoặc phải đứng một chỗ cả ngày, một lịch ngắn vào buổi tối giúp đôi chân nhẹ hơn rõ rệt. Gợi ý trình tự như sau: dành hai phút lăn lòng bàn chân trên quả bóng hoặc chai nước, ba phút vuốt và bóp bắp chân mỗi bên, hai phút lăn con lăn xốp dưới đùi, rồi kết thúc bằng ba phút nằm ngửa gác chân lên tường, hít thở chậm. Trình tự này đi từ xa đến gần tim, phù hợp với chiều máu tĩnh mạch trở về.
Với vai gáy, có thể làm ngay giờ nghỉ trưa: bóp nhẹ cơ vai mỗi bên trong một phút, xoay đầu chậm, rồi tựa lưng vào tường với quả bóng tennis. Nhiều người nhận thấy đau đầu do căng cơ giảm hẳn khi duy trì đều. Điều quan trọng là đều đặn mỗi ngày một ít thay vì một buổi thật mạnh mỗi tuần, vì cơ bắp và mạch máu đáp ứng tốt hơn với kích thích nhẹ, lặp lại.
Nếu có người thân hỗ trợ, massage lưng cho nhau cũng là cách gắn kết và giảm căng thẳng sau một ngày làm việc. Chỉ cần nhớ nguyên tắc lực vừa phải và tránh ấn mạnh lên cột sống.
Massage là mảnh ghép, không phải lời giải
Massage giúp dễ chịu và hỗ trợ tại chỗ, nhưng không làm thay đổi các yếu tố gốc rễ của tuần hoàn kém như xơ vữa, huyết áp cao hay đường huyết cao. Để cải thiện bền vững, hãy kết hợp vận động đều như hướng dẫn trong bài dấu hiệu tuần hoàn kém và bài tập khắc phục, và cân nhắc các phương pháp thư giãn khác như xông hơi đúng cách. Nếu các triệu chứng như tê, lạnh, đau chân kéo dài hoặc nặng dần, đừng chỉ massage mà hãy đi khám để tìm nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
Massage hằng ngày có tốt không?
Massage nhẹ nhàng hằng ngày, vài phút mỗi vùng, thường an toàn với người khỏe mạnh. Massage sâu, lực mạnh nên để cách ngày cho cơ phục hồi.
Đi massage ở tiệm có tốt hơn tự làm không?
Kỹ thuật viên được đào tạo có thể xử lý những vùng khó với tới như lưng. Hãy chọn cơ sở uy tín, nói rõ tình trạng sức khỏe và yêu cầu giảm lực nếu thấy đau.
Massage có làm tan mỡ bụng không?
Không. Massage không đốt mỡ hay làm mỡ "tan" tại chỗ. Giảm mỡ bụng cần thâm hụt năng lượng qua ăn uống và vận động.
Có nên massage khi bị chuột rút?
Khi chuột rút, kéo giãn nhẹ cơ bị co rút kết hợp xoa bóp nhẹ thường giúp nhanh hết. Nếu chuột rút xảy ra thường xuyên, bạn nên kiểm tra nguyên nhân.
Bài liên quan

Đái tháo đường và rối loạn cương: mạch máu bị ảnh hưởng thế nào
Hơn một nửa nam giới mắc đái tháo đường sẽ gặp rối loạn cương. Nhân Ngày Đái tháo đường 14/11, tìm hiểu cơ chế mạch máu, thần kinh và cách giảm nguy cơ.

Ngày Quốc tế Nam giới 19/11: 6 chỉ số tim mạch đàn ông nên biết
Nhân Ngày Quốc tế Nam giới 19/11, điểm lại 6 chỉ số tim mạch đàn ông nên biết: huyết áp, đường huyết, mỡ máu, vòng eo, nhịp tim và thói quen thuốc lá, rượu bia.

Trời lạnh huyết áp tăng: cách đo huyết áp tại nhà cho nam giới
Khi trời lạnh, mạch máu co lại khiến huyết áp tăng. Hướng dẫn nam giới tự đo huyết áp tại nhà mùa đông: thời điểm, cách ghi, ngưỡng 135/85, khi nào đi khám.

Tiệc tất niên và hội chứng tim ngày lễ: rượu bia với nhịp tim
Uống nhiều rượu bia dịp tất niên có thể gây rối loạn nhịp tim ở cả người khỏe mạnh, gọi là hội chứng tim ngày lễ. Dấu hiệu, ai dễ gặp và cách vui tiệc an toàn.